Jak mówić o energii w świecie, w którym rosnące ceny, kryzys klimatyczny i napięcia geopolityczne sprawiają, że staje się ona jednym z kluczowych tematów społecznych i politycznych? Jak prowadzić edukację, która nie tylko przekazuje wiedzę, ale także wzmacnia sprawczość młodych ludzi – szczególnie tych, którzy na co dzień doświadczają różnych form wykluczenia? Na te pytania odpowiadają szkolenia „Energia bez barier, energia dla wszystkich”, realizowane w ramach naszego projektu Energy Literacy for Youth (ELY).
Gdzie i kiedy?
Szkolenia odbędą się:
- w Krakowie (24–26 kwietnia 2026),
- w Warszawie (15–17 maja 2026)
Energia to nie tylko technologia
Transformacja energetyczna najczęściej przedstawiana jest jako proces technologiczny: rozwój odnawialnych źródeł energii, modernizacja infrastruktury, odejście od paliw kopalnych. Jednak w rzeczywistości jest to również głęboko społeczna zmiana, która wpływa na codzienne życie ludzi – od kosztów ogrzewania po dostęp do podstawowych usług. Jednocześnie dostęp do wiedzy o energii i możliwości uczestniczenia w tej transformacji jest nierówny. Wiele młodych osób – szczególnie z grup marginalizowanych – pozostaje poza głównym nurtem edukacji energetycznej. Projekt ELY odpowiada na tę lukę, tworząc narzędzia, które zwiększają dostępność i inkluzywność edukacji o energii oraz wzmacniają młodzież w rozumieniu powiązań między energią a działaniami na rzecz klimatu.
Szkolenie jako odpowiedź na realne wyzwania
Szkolenie „Energia bez barier, energia dla wszystkich” to intensywny, trzydniowy program, który łączy wiedzę merytoryczną o energii z kompetencjami pedagogicznymi i społecznymi . Zostało zaprojektowane z myślą o osobach, które pracują z młodzieżą i chcą:
- lepiej rozumieć współczesne wyzwania energetyczne i klimatyczne,
- prowadzić zajęcia w sposób bardziej inkluzywny,
- odpowiadać na realne pytania i doświadczenia młodych ludzi.
Program szkolenia jest zakorzeniony w aktualnych realiach społecznych i uwzględnia takie kwestie jak ubóstwo energetyczne, migracje, zdrowie psychiczne czy zmęczenie aktywizmem.
Od wiedzy systemowej do edukacji wrażliwej społecznie
Pierwszy dzień szkolenia koncentruje się na budowaniu wspólnego fundamentu wiedzy. Uczestnicy analizują zależności między systemem energetycznym a zmianą klimatu, poznają wyzwania związane z dekarbonizacją gospodarki oraz dyskutują o bezpieczeństwie energetycznym i sprawiedliwej transformacji. Jednocześnie duży nacisk położony jest na pytanie: jak mówić o energii w sposób dostępny, uczciwy i wzmacniający?
Ważnym elementem programu jest także perspektywa równościowa. Osoby uczestniczące przyglądają się temu, jak nierówności społeczne – w tym związane z płcią – wpływają na dostęp do energii, uczestnictwo w procesach decyzyjnych oraz możliwości działania w sektorze energetycznym.
Edukacja przez doświadczenie
Kolejne dni szkolenia mają charakter warsztatowy i opierają się na metodzie współuczenia się (peer learning). Zamiast biernego uczestnictwa w wykładach, osoby uczestniczące pracują w małych grupach, testując konkretne narzędzia i materiały edukacyjne. To podejście pozwala:
- doświadczyć metod pracy „od środka”,
- wspólnie analizować ich skuteczność,
- dostosowywać je do różnych grup młodzieży.
Szczególną uwagę poświęca się temu, jak włączać edukację energetyczną do codziennej pracy – zarówno w szkołach, jak i w działaniach organizacji społecznych.
Energia a nierówności społeczne
Jednym z kluczowych założeń projektu ELY jest przekonanie, że edukacja energetyczna nie może pomijać kwestii nierówności. Dostęp do energii, wiedzy i możliwości działania nie jest równy – zależy od wielu czynników społecznych i ekonomicznych. Dlatego projekt koncentruje się na pracy z młodzieżą, która doświadcza:
- wykluczenia społecznego,
- ubóstwa energetycznego,
- migracji,
- kryzysów zdrowia psychicznego.
Edukacja w tym kontekście staje się nie tylko przekazywaniem wiedzy, ale także narzędziem budowania sprawczości i włączania w procesy zmiany. ELY pokazuje, że energia to nie tylko temat techniczny, ale przestrzeń, w której przecinają się kwestie społeczne, ekonomiczne i polityczne. Dlatego celem projektu nie jest wyłącznie zwiększenie wiedzy, ale także:
- rozwijanie krytycznego myślenia,
- wzmacnianie zaangażowania młodych ludzi,
- budowanie bardziej inkluzyjnych form uczestnictwa w transformacji energetycznej.
