<\/p>\n\n\n\n
W kuchni \u015bwiadomej i odpowiedzialnej kreatywno\u015b\u0107 musi i\u015b\u0107 w parze z wiedz\u0105. Chwasty, kt\u00f3re karmi\u0105. Dzikie ro\u015bliny jadalne w kuchni. Czy chwast to ro\u015blina bezu\u017cyteczna? A mo\u017ce po prostu taka, kt\u00f3rej nie zaplanowali\u015bmy w ogrodzie czy na balkonie, nie umiemy nazwa\u0107 albo nie wiemy jeszcze, jak j\u0105 wykorzysta\u0107?<\/p>\n\n\n\n
W ramach projektu Rebooting the Food System – Od pola do talerza<\/strong> przygl\u0105damy si\u0119 \u017cywno\u015bci szerzej: nie tylko jako produktowi, kt\u00f3ry trafia na talerz, ale jako cz\u0119\u015bci wi\u0119kszego systemu. Interesuje nas to, sk\u0105d pochodzi jedzenie, kto je uprawia, w jakich warunkach powstaje, jak daleko podr\u00f3\u017cuje, ile zasob\u00f3w zu\u017cywa i jak\u0105 relacj\u0119 buduje mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem, kuchni\u0105 i przyrod\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dlatego jednym z temat\u00f3w naszych spotka\u0144 z m\u0142odzie\u017c\u0105 ze szk\u00f3\u0142 gastronomicznych by\u0142y dzikie ro\u015bliny jadalne<\/strong> – ro\u015bliny z las\u00f3w, \u0142\u0105k i ogrod\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto mijamy oboj\u0119tnie albo traktujemy jako \u201echwasty\u201d. Tymczasem wiele z nich mo\u017ce by\u0107 ciekawym, lokalnym i sezonowym sk\u0142adnikiem kuchni. <\/p>\n\n\n\n Dzikie ro\u015bliny jadalne ucz\u0105 nas patrze\u0107 uwa\u017cniej na to, co ro\u015bnie obok. Nie trzeba od razu szuka\u0107 egzotycznych sk\u0142adnik\u00f3w z drugiego ko\u0144ca \u015bwiata, \u017ceby odkrywa\u0107 nowe smaki, kolory i aromaty. Czasem wystarczy pobliska \u0142\u0105ka, ogr\u00f3d, skraj lasu albo dobrze znane podw\u00f3rko – pod warunkiem, \u017ce towarzyszy nam wiedza, ostro\u017cno\u015b\u0107 i szacunek do miejsca. <\/p>\n\n\n\n Jedzenie nie zaczyna si\u0119 w sklepie. Zaczyna si\u0119 w krajobrazie, glebie, wodzie, porze roku i naszej relacji z otoczeniem. Cieszmy si\u0119, \u017ce lokalno\u015b\u0107, sezonowo\u015b\u0107, bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 mo\u017cemy po\u0142\u0105czy\u0107 z tradycyjn\u0105 wiedz\u0119 kulinarn\u0105 i odpowiedzialnym korzystaniem z zasob\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n Dzikie ro\u015bliny jadalne mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane w kuchni na wiele sposob\u00f3w. Mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 jako dodatki do sa\u0142atek, sk\u0142adniki pesto (podagrycznik), farsz\u00f3w, zup, napar\u00f3w, kiszonek, mase\u0142 smakowych (czosnek nied\u017awiedzi), oct\u00f3w, olej\u00f3w czy jadalnych dekoracji (kwiaty bratk\u00f3w czy cukini). Dzikie ro\u015bliny jadalne wprowadzaj\u0105 do naszej kuchni nowe, \u015bwie\u017ce smaki, cz\u0119sto lekko gorzkie, kwa\u015bne, zio\u0142owe albo pikantne.<\/p>\n\n\n\n Pami\u0119tajmy, \u017ce nasza kuchnia mo\u017ce by\u0107 nie tylko odtwarzaniem znanych receptur, ale te\u017c uwa\u017cnym szukaniem tego, co sezonowe, lokalne i dost\u0119pne w naprawd\u0119 najbli\u017cszym otoczeniu. Dzikie ro\u015bliny przypominaj\u0105, \u017ce sk\u0142adnik nie musi by\u0107 drogi ani egzotyczny, by by\u0142 warto\u015bciowy i inspiruj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n Przy dzikich ro\u015blinach jadalnych szczeg\u00f3lnie wa\u017cna jest odpowiedzialno\u015b\u0107. To nie jest temat do przypadkowego eksperymentowania. Zbieramy wy\u0142\u0105cznie te ro\u015bliny, kt\u00f3re potrafimy pewnie rozpozna\u0107. Nie zbieramy ich przy drogach, na terenach zanieczyszczonych ani w miejscach, gdzie mog\u0142y by\u0107 opryskiwane. Nie niszczymy stanowisk i nie traktujemy dzikiej przyrody jak darmowego magazynu sk\u0142adnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Dlatego podczas spotkania z m\u0142odzie\u017c\u0105 rozmawiali\u015bmy nie tylko o tym, do czego dzikie ro\u015bliny mog\u0105 si\u0119 przyda\u0107, ale tak\u017ce o tym, jak je rozpoznawa\u0107, kiedy ich nie zbiera\u0107 i dlaczego ostro\u017cno\u015b\u0107 jest cz\u0119\u015bci\u0105 profesjonalnego podej\u015bcia do gotowania.<\/p>\n\n\n\n Podczas jednego ze spotka\u0144 tematycznych w ramach projektu Reboot Food uczniowie i uczennice pracowali z materia\u0142ami dotycz\u0105cymi dzikich ro\u015blin jadalnych oraz tzw. jadalnych chwast\u00f3w z las\u00f3w, \u0142\u0105k i ogrod\u00f3w. Spotkanie \u0142\u0105czy\u0142o prezentacj\u0119, rozmow\u0119, karty pracy i \u0107wiczenia, kt\u00f3re pomaga\u0142y spojrze\u0107 na ro\u015bliny nie tylko jako na \u201edodatek\u201d do potraw, ale jako element lokalnego systemu \u017cywno\u015bciowego.<\/p>\n\n\n\n Rozmawiali\u015bmy o tym, jak dzikie ro\u015bliny mog\u0105 wspiera\u0107 kuchni\u0119 sezonow\u0105, jak mog\u0105 inspirowa\u0107 do tworzenia da\u0144 regionalnych i jak\u0105 rol\u0119 mo\u017ce odegra\u0107 szko\u0142a gastronomiczna<\/strong> w przekazywaniu takiej wiedzy. Dla przysz\u0142ych kucharek i kucharzy to wa\u017cna kompetencja: umie\u0107 zobaczy\u0107 sk\u0142adnik nie tylko przez pryzmat przepisu, ale te\u017c jego pochodzenia, sezonu, wp\u0142ywu na \u015brodowisko i relacji z miejscem.<\/p>\n\n\n\n Agroekologia m\u00f3wi o systemie \u017cywno\u015bciowym jako o ca\u0142o\u015bci: o glebie, wodzie, ro\u015blinach, zwierz\u0119tach, rolnikach, producentach, konsumentach, lokalnych wsp\u00f3lnotach i sposobach dystrybucji \u017cywno\u015bci. Dzikie ro\u015bliny jadalne dobrze wpisuj\u0105 si\u0119 w t\u0119 perspektyw\u0119, bo pokazuj\u0105, \u017ce \u017cywno\u015b\u0107 jest cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cywego krajobrazu.<\/p>\n\n\n\n Nie chodzi o to, by romantyzowa\u0107 zbieractwo albo zast\u0119powa\u0107 nim codzienne zakupy. Chodzi raczej o zmian\u0119 spojrzenia. O dostrze\u017cenie, \u017ce lokalna kuchnia mo\u017ce by\u0107 bli\u017cej natury, bardziej sezonowa, bardziej \u015bwiadoma i mniej zale\u017cna od produkt\u00f3w, kt\u00f3re pokonuj\u0105, setki czy tysi\u0105ce kilometr\u00f3w, zanim trafi\u0105 na talerz. Jednocze\u015bnie tak wiele zi\u00f3\u0142, dzikich ro\u015blin jadalnych mo\u017cemy znale\u017a\u0107 blisko dom\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zostaje ciekawo\u015b\u0107. Zostaje pytanie: co w\u0142a\u015bciwie ro\u015bnie wok\u00f3\u0142 nas? Zostaje wi\u0119ksza uwa\u017cno\u015b\u0107 na aktualny sezon, miejsce, w kt\u00f3rym jeste\u015bmy i sk\u0142adnik. Zostaje te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce edukacja gastronomiczna <\/strong>nie powinna uczy\u0107 wy\u0142\u0105cznie technik przygotowywania potraw. Powinna r\u00f3wnie\u017c uczy\u0107 relacji z \u017cywno\u015bci\u0105: sk\u0105d pochodzi, kiedy jest dost\u0119pna, jakie niesie znaczenia i jak nasze wybory wp\u0142ywaj\u0105 na \u015brodowisko.<\/p>\n\n\n\n Dzikie ro\u015bliny jadalne s\u0105 dobrym przyk\u0142adem tego, \u017ce zmiana systemu \u017cywno\u015bciowego zaczyna si\u0119 tak\u017ce od zmiany spojrzenia – na sk\u0142adnik, krajobraz i to, co uznajemy za warto\u015bciowe i wa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n Projekt \u201cRebooting the Food<\/a> <\/a>System\u201d<\/a> realizowany jest przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej w ramach Programu DEAR<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W kuchni \u015bwiadomej i odpowiedzialnej kreatywno\u015b\u0107 musi i\u015b\u0107 w parze z wiedz\u0105. Chwasty, kt\u00f3re karmi\u0105. Dzikie ro\u015bliny jadalne w kuchni. Czy chwast to ro\u015blina bezu\u017cyteczna? A mo\u017ce po prostu taka, kt\u00f3rej nie zaplanowali\u015bmy w ogrodzie czy na balkonie, nie umiemy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19901,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"geojson_data":"","footnotes":""},"categories":[4,211],"tags":[9,138,239],"class_list":["post-19899","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lokalnie","category-klimat","tag-krakow","tag-malopolska","tag-reboot-food"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19899","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19899"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19899\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19916,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19899\/revisions\/19916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19901"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19899"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19899"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otwartyplan.org\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19899"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Zmiana spojrzenia zaczyna si\u0119 blisko<\/h2>\n\n\n\n
Dzikie ro\u015bliny w kuchni<\/h2>\n\n\n\n
Wiedza, odpowiedzialno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo<\/h2>\n\n\n\n
Warsztat z m\u0142odzie\u017c\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Agroekologia zaczyna si\u0119 od uwa\u017cno\u015bci<\/h2>\n\n\n\n
Zmiana my\u015blenia o systemie \u017cywno\u015bciowym<\/h2>\n\n\n\n